Yes I can

‘You always bounce back, you know that?’ I look at Man in disbelief. Who, me? I wonder if he suggests that, in general, one can’t stay down all the time and at a certain point has to rise again. ‘No you. You know how to do this!’ He wraps his arms around me and pulls me closer. According to Man, the ‘upside’ of being in the dark every now and then is the ability to find my way to the light. Single-handedly. And he is right. I can. Because I have been doing so for years on end.

I have opened up about my financial situation to those who are closest to me. I have shared the painful facts and figures. Obviously my darkness is transcending any ordinary money worries – I’m not stupid, nor in denial. Depression runs through my genes and it scares the living shit out of me. However the intensity of my current mental state revolves around the fact that in a few months I won’t be able to pay the rent anymore. Or the weekly groceries. Or the boys’ after school activities. Instead of making money, I have been taking money. From my savings account. First a bit. Then a bit more. And now point zero is approaching rapidly. Nonetheless we have managed to make it to summer: Man’s predictions were spot on.

It is time to give my worrying mind a break.

It is time to forgive myself for being so hard on myself. None of this is my fault. None.

It is time to surrender and not consider that a failure.

It is time to trust that a light is shining nearby. Or perhaps… even multiple lights.



The really important kind of freedom involves attention, and awareness, and discipline, and effort, and being able truly to care about other people and to sacrifice for them, over and over, in myriad petty little unsexy ways, every day. 

Part of my writing course homework is analysing David Foster Wallace’s commencement speech and his message on being aware of what is hidden in plain sight. As essay writers observe the obvious, just as marketeers see what others don’t, my writing instructor keeps stressing that one should recognise the huge potential of ‘the ordinary’. At the same time I’m working with Little Son on his philosophy project on Jean-Jacques Rousseau. Both Foster Wallace and Rousseau discuss the true meaning of freedom, referring to moral freedom. Where Rousseau argues that the aspect of moral freedom sets man apart from nature –you create your own laws, based on your judgement on what is good, and it is up to no one but you to stick to them– Foster Wallace claims that you have to break free from your default-settings that have deeply rooted themselves in your unconsciousness. Now to me, that is 20th century Enlightenment.

How to break free from the rat-race seems to be another million dollar question. Or in my case, how to make enough money without ending up in the draining, ceaseless cycle of being judged. To work is to be criticised – not that I can’t handle negative comments, however the general feedback rarely concerns the work itself but the person who delivers the product. So much for not taking work personal. Like in my writing course (which by the way isn’t something I get paid for) where I’m one of the best writers in the group, if not the best, though the feedback is mainly given on my opinions or attitude. Apparently there isn’t much to be said about my homework. Or this week when I had a job interview. I was 200% qualified for the job, yet spoke my mind when I answered the questions. I knew I was fucking it up at the spot, however I wasn’t able to paint a rosier picture. This is me. Take it or leave it. Had I lied, and had I landed the job, we’d have gotten out of the financial woods. Except we’re still in the middle of it. Due to my personality?

Little Son worries about me. When I was holding him in my arms after having apologized for yet another of my outbursts, he told me not to accept everything so easily. I cringed at my baby’s work advice. All teared up I told him about the interview. How my critical attitude had disqualified me right away. There wasn’t much he could reply. Against better judgement I didn’t want him to find out about the unfairness of life, whereas I knew that he had already done so ages ago. Just like his older brother, Little Son knows that I’m trying. What the boys don’t know is how intense my battle with the darkness currently is. That it’s pulling at me at so many moments and levels, that giving in is incredibly alluring – though never an option. And that this deep dark state is the mother of all fears. Or in my case, the father.

Let’s return to David Foster Wallace’s speech for a moment. He advises the graduates to consciously decide what has meaning and what doesn’t (which is actually not far removed from Rousseau’s self made laws): you decide how you are going to perceive your struggle with reality. He isn’t going all Eckhart Tolle here –unhappiness is caused by our thoughts, not by situations but simply wants us to become aware of the default-settings of our thinking.

The capital-T Truth is about life before death. It is about making it to thirty, or maybe fifty, without wanting to shoot yourself in the head. 

Foster Wallace gave his speech three years before his death. He made it to 46. My father made it to 42. And here I find myself at 41, wondering if I shouldn’t be seriously concerned about the darkness that is surrounding me. At best I can convince myself that quitting is not an option. In Man I have the ultimate proof by my side, not to mention his love. And so I remind myself that there is power in love to help and heal when nothing else can. There is power in love to lift up and liberate when nothing else will.

Instead of observing I’ve been overlooking the obvious: I’m not alone.

Strawberry season

A nocturnal conversation with Man clears my mind. It doesn’t lift my spirit though, but for now I’m grateful for seeing through the fog again. Lucidity has its price: as I’m not in the dark anymore about being in the dark (ha..ha..) I’m forced to address my mental state. And the last thing I want is to come out of my pitch black closet.

Hiding under the blankets is no option, nor is crying, or fighting with the ones I love. It goes without saying that I’m guilty of all of the above. When Big Son asked me what was wrong, I replied that I’m trying to do my best, but on same days that’s just not working. The wise brown eyed boy hugged me and answered: ‘I know.’ Considering his struggle with the world, that two worded reply came straight from his heart.

Strawberry season has started. Man nailed it when he remarked that life is supposed to be good at this time of year, yet wintery gloom still surrounds us. After a desperate wait for the first glimpses of summer, we feel even more alienated now that the season announces itself. It’s not him. It’s not me. It’s not Big Son who questions everything, nor Little Son who sees danger in everything. What has happened, happened to all four of us. In order to survive, we have moved on – the opportunity to glue the broken pieces together and catch our breaths never arose.

So we are carrying our past with us. Constantly.

I’ve given myself a week of zaken, yoga and healthy food, praying that it will make a difference. Somehow I need a stupid deadline to find my way up again.

Over de twijfel

‘En dit is mijn beste vriendin.’

Ik hoorde het haar keer op keer zeggen, als een haperende langspeelplaat. Alleen was het geen diepe kras maar een liefkozende aai over mijn hart. Blijkbaar had ik het nodig dat iemand in het openbaar herhaaldelijk de vriendschap met mij bevestigde – als tegenwicht voor de publieke afwijzing.

Ik hielp een dag mee in de officieus geopende winkel van een vriendin. Waar zij bij de eerste stappen van mijn onderneming tot in de nachtelijke uurtjes meedraaide, is het nu mijn beurt om de hare te steunen. Dat klinkt wellicht als een oude verplichting die ten langen leste nagekomen moest worden, maar het tegendeel was waar. Met prijskaartjes, stempels, wat last minute online research – ‘Ken uw concurrent’ – en een druk op de koffiemachine was ik buitengewoon in mijn element. Ik deed niet haar een plezier, maar zij mij. Als je eigen toko beroerd loopt, is het een verademing om je aandacht te kunnen verleggen naar die van een ander. Om frisse ideeën te spuien en vol energie de werkdag te eindigen, in plaats van overheerst te worden door dat lege, onvoldane gevoel.


Ik huil wat af deze dagen.

Er komt geen letter op papier. Een writer’s block-je vermoed ik. Tegenwoordig duik ik regelmatig braaf in The New Yorker (waar een schrijfcursus al niet goed voor is) en lees daar dat schrijvers die vastzitten ongelukkig zijn. Joh. Je meent het. Dat hun zelfkritiek toeneemt en hun zelfvertrouwen afneemt. Hoe herkenbaar. Maar voor ieder probleem is een oplossing. In dit geval creatief zijn zonder dat daar iets tegenover hoeft te staan.

It’s useful to escape from external and internal judgment [..] to find comfort in the face of uncertainty.

Ongegeneerd droedelen, dromen en durven falen. Hoe romantisch. Dé remedie tegen mijn gemoedstoestand? Ik dacht het niet. In een poging mijn mojo terug te krijgen, heb ik mijn werkplek met bureau en al verplaatst. Nu staar ik naar een andere muur. Die heeft dezelfde mintgroene kleur en hetzelfde effect: ik ben nog even gefrustreerd. Elk sprankje creativiteit waaraan ik me vastklamp, dooft in mum van tijd uit. Ieder idee kieper ik in de prullenbak. Zinnen voor blogjes zwerven in mijn hoofd maar verschijnen niet op het scherm. Huiswerk delete ik rücksichtslos. En snedige acquisitiemails, daar begin ik niet eens aan. Wat heb ik toe te voegen? Wie zit er op mij te wachten?


Alles is zinloos.

Een mantra waar ik niet los van kom, maar wel vanaf wil. Ik hoef niet uit te leggen dat het herhalen van dergelijke woorden contraproductiviteit alleen maar verder in de hand werkt. Toch is het de enige zin die door mijn kop spookt. Geen zorgen, ik kom iedere dag mijn bed uit en zorg zoet voor mezelf en voor anderen. Maar ik zet vraagtekens bij elke handeling, wat het leven op dit moment intens vermoeiend maakt. Ik ben geen nihilist in de lijn van Nietzsche, en troost mezelf met de gedachte dat mijn stroming meer die van The Big Lebowski is. Ook Duitse nihilisten, maar dan anders. Om hun ‘nossing’ kan ik niet anders dan keihard lachen, wat mijn eigen zinloosheid zwaar relativeert. Niet alles ís zinloos, maar het voelt zinloos.

Dat is natuurlijk een dooddoener in de trant van: ‘Er zijn geen domme mensen, alleen maar mensen die dom doen.’ (Ik kan het niet laten de juf van een van mijn zoons te quoten, wier uitspraak hier thuis inmiddels gevleugeld is. Juf, domme mensen bestaan wel. En laat ik daarna beleefd stoppen met deduceren.) Ik stuit op Bertrand Russell, die in zijn Triumph of Stupidity schrijft dat ‘in de wereld van vandaag de domkoppen overlopen van zelfverzekerdheid, terwijl de slimmeriken een en al twijfel zijn.’ Zie daar. Ook Darwin zegt dat ‘onwetendheid vaker dan kennis tot zelfvertrouwen leidt.’ Weten dat je het níet weet, daar draait het om. Twijfelen aan alles en iedereen is dus uiterst legitiem; daaraan kun je afleiden dat het je helemaal niet aan kennis ontbreekt. Geholpen door een vleugje logica kan ik mezelf eens even mooi op de borst kloppen. Aan de inhoud van mijn kop zal het in ieder geval niet liggen.


Vooralsnog verkeert deze Sturm und Drangster in de stand ‘zum Tode betrübt’ – al ben ik wel gezwicht voor de romantische oplossing tegen het writer’s block. Dit intuïtieve gemijmer slinger ik met een glimlach het universum in. Hardop twijfelen levert in elk geval zelfcompassie op.

Hoe we waren

Weten dat alles er nog is, is alles wat ik soms nodig heb. Dat ik niets kwijtgeraakt ben, terwijl ik dacht die herinneringen ook ‘verloren’ te hebben.

Wat ik me herinner, blijf ik me herinneren. Er is niets mis met mijn geheugen. Het gaat om hoe ik het me herinner. Een herinnering van ‘ervoor’ is vaak aangetast. Bitter. Als ik terugdenk aan hoe Man en ik door het leven fietsten, is dat zelden zonder bijsmaak. Dat we mijn trouwschoenen kochten in Londen. Ons thuis waanden op de Rue Tronchet in Parijs. In het gras van Central Park lagen en de skyline van New York voor onze ogen zagen opdoemen. Het zijn niet de plaatsen zelf die een bijsmaak hebben gekregen, maar hoe ik me ons samen herinner. Hoe we waren. Vol goede moed en als een kind zo blij.

Als ik terugdenk aan een jaar of vijftien geleden, is dat confronterend. Man is er nog, maar die onbezorgdheid niet meer.

De afgelopen week was ik niet de vrolijkste. Om niet te diep weg te zakken, probeerde ik het af te schuiven op hormonen. Maar PMS dekte bij lange na de lading niet. De driedubbele dosis ‘niet om gevraagd’ (Man ziek, een gezin overhoop en ongewenste langetermijn-effecten) raakte me harder dan ik wilde.

Eergisteren stond ik in de Japanse supermarkt in Düsseldorf, waar Man en ik in geen tien jaar geweest waren. Ik zag hem stralen toen hij zijn favoriete noedels spotte in het gangpad. Veel harder stralen toen ik zei dat hij vooral nóg een pak moest kopen. Hoorde ik Man en zijn kwart-Japanse kindertjes samen zakjes furikake uittellen. Die met de kipjes die, net zoals de noedels, hier nergens meer te krijgen zijn. Sla een jaarvoorraad in, beval ik ze, en vergeet de schaafijs-siroop niet!

De winkel stond er nog. Het feel good comfort food was er nog. Man was weer even kind – en ik was zielsgelukkig.